مقالات
آمادهسازی چوب برای رنگ
عبارتی که باید روی اون تاکید کنیم : «چوب را قبل از رنگ بشناس، نه بعد از آن»
موضوع مورد بررسی مقاله: آماده سازی سطح چوب قبل از رنگ
بسیاری از افرادی که در کار با چوب شیشه ام دی اف و … تجربه دارند میدانند که زیبایی نهایی کار، نه از رنگ، بلکه از زیرکار آغاز میشود. در این اپیزود در مورد آماده سازی چوب قراره صحبت کنیم . آمادهسازی چوب، نخستین قدم در مسیر خلق سطحی است که هم زیباست، هم ماندگار.تا بستری مناسبی رو روی چوب ایجاد کنیم، تا کیفیت و ماندگار بالایی و رنگ نهایی ایجاد کنیم.
سطوح متفاوت بسته به دیزاین نیاز به رنگ دارن مثل فلز شیشه، پلاستیک یا هر سطح دیگری، البته چوب جز مهمترین آن هاست.
نکته حائز اهمیت این است که سنباده کردن چوب به خوبی صورت گیرد. تا ماندگار بودن رنگ و محافظت چوب با دقت بالاتری انجام بپذیرد و زیبایی چوب به مراتب بهتر و نمایان تر شود.
چوب، برخلاف فلز یا شیشه، موجودی زنده است. تنفس میکند، تغییر میکند، و به دما و رطوبت واکنش نشان میدهد. چوب همین ویژگیها باعث میشوند که اگر سطح آن به درستی آماده نشود، رنگ بهجای همراهی، به دشمنش تبدیل بشه. پوسته شدن، تغییر رنگ، یا لکههای ناهمگون از نشانههای نادیده گرفتن همین مرحلهاند.
اولین گام، شناخت چوب است.چوب ها به دسته های گوناگونی تقسیم میشوند، چوب های پر چگال یا کم چگال یا به اصطلاح چوب نرم مثل کاج یا صنوبر، بافتی باز دارد و رنگ را سریع جذب میکند؛ در حالیکه چوب سخت مثل بلوط یا گردو، متراکمتر است و نیاز به سیلر و بتونهکاری دقیقتری دارد.رفتار چوب در برابر سنباده کاری و رنگ آمیزی متفاوت است. برای رنگ آمیزی علاوه بر ظاهر خوب چوب اهمیت موضوع در نگهداشت و محافظت از چوب است. یعنی نوع موادی که در رنگ آمیزی و یا بعنوان لایه محافظت استفاده میشوند باید متناسب با نوع چوب و محیطی که در آن قرار میگیرند باشند. مراقب باشیم که از مواد شیمیایی و پاک کننده های سطوح مختلف برای چوب استفاده نکنیم چون جلای چوب رو در مرور زمان کوتاهی از بین می برد.
پس از شناخت نوع چوب، نوبت به سنبادهزنی اولیه میرسد. پس اجرای سنباده زنی بافت چوب را باز میشود و سطح را یکنواخت میسازد. در این مرحله گاهی نیاز به بتونهکاری است؛ که با استفاده از بتونه های مختلف میتوان این کا را انجام داد. مرحلهای که تمام درزها، ترکها و خللهای سطحی پر میشود و بستر رنگ یکدست را شکل میدهد.
اما هنوز تمام نشده. بعد از بتونهکاری، سنباده نهایی با گریت نرمتر انجام میشود تا سطح لطیف و صاف شود. تا بتونه های اضافی از سطح کار برداشته شود. بعد از آن ذرات گرد و غبار باید با پارچهی بدون پرز یا باد فشرده تمیز شود. هر ذرهی گرد، یعنی یک نقطه معیوب در رنگ نهایی.اکنون سطح برای اجرای پرایمر، رنگ و یا هر نوع روغن آماده است.
شرایط محیط نیز نقش حیاتی ر فرایند رنگ آمیزی دارند . رنگ هایی که در دمای باز اجرا میشوند دمای مناسب بین ۲۰ تا ۲۵ درجه و رطوبت زیر ۶۰ درصد، بهترین شرایط برای آمادهسازی سطح است. در رطوبت بالا، چوب رطوبت جذب میکند و در نتیجه بعد از رنگ شدن، انبساط و ترک خوردن حتمی است. همچنین زیر تابش نور مستقیم خورشید نباید قرارگیرند. آمادهسازی خوب یعنی احترام به تعادل طبیعی چوب. چون دقیقا عدم رعایت این نکات می تواند در فرایند اجرای رنگ مشکلات زیادی ایجاد کند کیفیت رنگ را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
در فضای داخلی هم همینطور دمای محیط بسیار مهم است. رنگ باید در دمای18 تا 23درجه سانتیگراد اجرا شود همچنین تهویه مناسب جهت خشک شدن ررنگ وجود داشته باشد.
در کارگاههای حرفهای، پیش از شروع رنگ، حتی آزمایش چسبندگی (Cross-cut test) انجام میشود. چند برش ظریف روی سطح زده میشود تا میزان چسبندگی رنگ اندازهگیری شود. اگر رنگ بلند شود، یعنی سطح هنوز آماده نیست. در صنعت، آزمون و خطا هزینه دارد؛ اما دقت در این مرحله، صرفهجویی در زمان و اعتبار است.
آمادهسازی چوب، شاید ساده به نظر برسد، اما در واقع مرحلهی تعیینکنندهای در دوام و کیفیت رنگ است. رنگ نهایی، هرچقدر هم باکیفیت باشد، روی سطحی ناصاف و آمادهنشده، هرگز ماندگار نخواهد شد.
در همین حال پیشنهاد میشود قبل از اجرای رنگ یک پروژه، سمپل سازی انجام دهیم، نمونه اولیه با رنگ های مد نظر طراح و کارفرما روی نمونه ها با ابعاد کوچکتر اجرا شودتا هم مورد آزمایش قرار بگیرد و بعد از آن نمونه مد نظر انتخاب شود.
سمپل سازی میتواند از چند جهت برای ما مهم است، یکی از نظر زمان واز نظر کیفیت و اعتبار مجری ودیگر نظرپایین هزینه ها
در زمان صرفه جویی کنیم، از نظر اعتباری، رنگ با اطمینان و بدون مخدوش کردن اعتبارمجری اجرا میشود. بدون نگرانی از بین رفتن محصول و پایین آمدن کیفیت باشیم. در بحث هزینه هم با انتخاب بهتر و مطلوب تر میتوان هزینه های یک پروژه ا از قبل برآورد کرد.
این همان جایی است که مهارت از محصول جدا میشود؛ جایی که صنعت، تبدیل به هنر میشود.